Siber Yaşam ve Sosyal Ağlar

Orhan SAMAST
Orhan SAMAST
FORSNET Genel Müdürü

Teknoloji insan hayatını hiç bu kadar etkisi altına almamıştı. Etkiden de öte bireylerin tutum ve davranışlarını belirlemeye ve hatta tüm dünyayı bile şekillendirmeye başladı. Dünyanın ilk sanal mitingi 1996 yılının Haziran ayında gazeteci Şeref Oğuz tarafından ülkemizde organize edilmiş olsa da son günlerde Tunus’ta yaşanan isyan sosyal ağlar üzerinden organize edilen ilk halk hareketi oldu. Tunus’ta devlet uydu üzerinden televizyonlara sansür uygulayarak sadece iktidar yanlısı medya organlarına izin verse de sosyal ağlar üzerinde bir hâkimiyet kuramamış, siyasi baskı ve kontrolü sosyal medya üzerinde hissettirememiştir.  Gösteriler, Facebook, Twitter, Dailymotion, Youtube benzeri gibi paylaşım sitelerinin yanı sıra bloglar üzerinden organize edilmiş, farklı yerlerdeki ve farklı sosyal yapıdaki bireyler bu ağlar üzerinden iletişim halinde kalabilmiştir. Tunus ve Mısır gibi ülkelerde iktidara karşı soysal medyanın çok yoğun kullanılması yeni sosyal hareket tarzlarının da doğmasına sebep oldu. Tam da bu süreçte 7 - 11 Şubat tarihlerinin tüm dünyada Sosyal Medya Haftası olarak kutlanıyor olması tabiî ki bir rastlantı?

NATO'nun 2010 yılı Kasım ayında yayınladığı Stratejik Konsept dokümanın 12.maddesi Siber Atakları da tehdit kapsamına alıyor ve yaptırımları tanımlıyor. NATO'nun son derece önem verdiği siber atakların en büyüğü bilindiği gibi 2007 yılındaki Estonya'da yaşandı. İran'ın Bushehr Nükleer Santral'i geçtiğimiz yıl Stuxnet'in saldırısı altında kaldı ve önemli kayıplar yaşadı. Benzeri birçok olay ülkeleri bu konularda çalışmalar yapmaya ve tedbirler almaya zorluyor. "Siber tehdit" Türkiye'de ilk kez Milli Güvenlik Siyaset Belgesinde yer aldı. Aynı günlerde Siber Ordu, Siber Müdahale Timleri gibi konular basında çokça  tartışıldı. Öncelikle, Türk Dil Kurumu tarafından yayımlanan Türkçe sözlükte yer almayan “Siber” kelimesinin Türkçe kelimeler arasına dahil edilmesi gerekiyor.

Uzun süredir ertelenen Ulusal Siber Güvenlik Tatbikatı TÜBİTAK Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi (BİLGEM) ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) işbirliğiyle 25-28 Ocak 2011 tarihinde 41 kamu ve özel sektör kurum/kuruluşunun katılımıyla gerçekleştirildi. Tatbikatta katılımcı kurumlardan bilgi güvenliği uzmanı, hukukçu ve iletişim uzmanı statüsündeki 200’e yakın kişi görev aldı. Ülkemizde gerçekleştirilen ikinci ulusal siber güvenlik tatbikatı olan Ulusal Siber Güvenlik Tatbikatı’nda katılımcı kurumların teknik kabiliyetlerini tespit etmek ve kurumlara olası saldırılara karşı müdahalede pratik kazandırmak amacıyla hem gerçek saldırılar hem de yazılı ortamda senaryolar gerçekleştirildi. 

7 - 11 Şubat 2011 tarihlerinde tüm dünyada Sosyal Medya Haftası olarak kutlanmakta. Geleneksel olarak her yılın Şubat ayının 2.Salı günü düzenlenen Güvenli İnternet Günü (GİG) de bu yıl 9 Şubat 2011 tarihinde Ankara'da bir günlük bir programla kutlandı. Avrupa Komisyonu'nun ve Avrupa Birliği'nin "Güvenli İnternet Programı" kapsamında, INSAFE tarafından desteklenen GİG Etkinlikleri 2004 yılında başlatıldı. Ülkemizde ilk defa geçen yıl düzenlenen GİG etkinlikleri, bu yıl ikinci kez 08-09 Şubat tarihlerinde gerçekleştirildi.

İstanbul Yeditepe Üniversitesi Bilgisayar Topluluğu’nun konuğu olarak Türkiye’ye davet edilen Richard M. Stallman, 26 Şubat 2011 Cumartesi günü saat 14:30′da İstanbul’da bu yıl yedincisi düzenlenecek olan Bilgisayar Mühendisliği Öğrencileri Kongresi‘nde (BİLMÖK) “Yazılım Patentlerinin Tehlikesi” konulu bir konuşmada, yazılım patentlerinin yazılım geliştirilmesini nasıl engellediğini anlattı. 27 Şubat 2011 Pazar günü saat 13:00′te ise LKD, EMO Ankara Şubesi, INETD ve Ankara Barosu Bilişim Kurulu’nun düzenlediği etkinlikte Ankara Barosu Eğitim Merkezi‘nde “Özgür Yazılım ve Özgürlüğünüz” konulu bir konuşma yaptı.

Siber ortamlarda yaşanan bunca önemli olay ve etkinlik, bireyler olarak e-yaşamımızı yakından ilgilendiriyor. Siber yaşam alanı olarak kabul edilen elektronik ortamlarda "amacını belirlemeden" özellikle sosyal ağlarda yerini alan bireyler artık bu yaşam alanlarının kültürünü benimsiyor ve kendilerine sunulan yeni yaşam alanlarına uyum sağlıyor. Ortadoğu'da yaşanan ve Sosyal Ağlar üzerinden desteklenerek yürütülen değişim sürecini, dünyada 550milyon ülkemizde ise 25milyondan fazla kullanıcısı olan Facebook'un neden ABD Ulusal Güvenlik Teşkilatı tarafından stratejik ortak olarak kabul edildiğini ortaya koyuyor.  

İnternet ve onun etrafındaki teknolojilerle sunulanlar sadece sosyal ağlar üzerinden değil, kurum ve kuruluşların sağladığı hizmetlerle de yaşam biçimlerimizi şekillendiriyor. Bunların başında E-devlet, E-ticaret, E-hukuk, E-Noter, E-Fatura gibi kavramlar geliyor. E ile başlayan hizmetlerin sunduğu kolaylıkların yanı sıra 5070 sayılı yasa ile hayatımıza e-imza girmiş ve elektronik dokümanlar yasal geçerlilik kazandı. 

Bilişim sektörü için devrim niteliğinde sayılabilecek 1.535 maddelik Türk Ticaret Kanunu (TTK) da 14 Ocak 2011 tarihinde TBMM’den geçti. Temmuz 2012’de yürürlüğe girecek olan ve Türk Ticaret hayatına yeni bir soluk getirecek olan yasa Siber Yaşam adına birçok yenilik ve kolaylık getiriyor. Bunlardan başında; İnternet sitesi kurma zorunluluğu, Güvenli ve Yasal geçerli E-posta Hizmeti olan
Kayıtlı Elektronik Posta (KEP), Şirketlerin İnternet üzerinden toplantılar yapılabilecek olması, Ticaret Sicil Bankası ve e-Ticaret Sicil Gazetesinin elektronik yayınlanması, Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulabilmesi, Elektronik tebligat (e-tebligat) geliyor.