Almanya’ya Göçün 50. Yılı Etkinlikleri
Alparslan ÖĞÜT
Koordinatör / Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı
50 yıl yarım asır, 50 yıl üç nesil demek. 50 yıl gurbetin sılaya karıştığı, umutların özlemlerle yoğrulduğu bir kalp ağrısı demek. 50 yıl bir bilinmezliğe doğru çıkılan yolun sonunda iki vatanlı olmak demek. Ama tüm zorluklara rağmen 50 yıl binlerce başarı hikayesinin yazıldığı bir zaman dilimi demek.
Başlangıçta misafir işçi olarak gitmişlerdi. Kendileri de öyle düşünüyorlardı. Ama hiç de öyle olmadı. Aradan yıllar geçti. Geri dönüş umutları yerini Almanya’ya kalıcı olarak yerleşme düşüncesine bıraktı. Ve şimdi onlar Almanya’da üçüncü nesilleriyle varlıklarını devam ettiriyorlar ve sayıları 3 milyona yaklaşmış durumda. 2011 yılı göçün 50. Yılı. Bu vesile ile her iki ülkede gerek hükümetler gerekse sivil toplum örgütleri tarafından birçok etkinlik düzenleniyor. Kendi vatandaşlarına ülkelerinde yeterli olanakları sağlayamamış ve onları çalışmak üzere başka bir ülkeye göndermiş bir ülke olarak elbette göçün 50. Yılını bir kutlama vesilesi olarak görmüyoruz. Yapılmakta olan etkinlikler vatanlarını, sevdiklerini bırakıp hiç bilmedikleri bir ülkeye giden ve yıllar boyu her iki ülkeye önemli katkılar sağlayan bu insanları bir hatırlama, onlara bir teşekkür vesilesi olacak. Ayrıca bu etkinliklerde Almanya Türk Toplumunun gelişim süreci, içinde bulundukları toplumla ilişkileri ve gelecekleri de ele alınıyor. Bunların yanı sıra etkinliklerin iki toplum arasında algıları olumlu yönde etkilemesi ve iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesine olumlu yönde katkı yapması da hedefleniyor. Yapmış olduğumuz diğer çalışmalarda da olduğu gibi göçün 50. Yılı etkinliklerini koordine ederken de zorlaştıran, engel koyan değil, kolaylaştıran, destek olan ve işbirliğini sağlayan bir Kurum olmanın gayreti içerisindeyiz. Bizim görevimiz burada etkinlik yapan kurum ve sivil toplum örgütlerinin önünü açmak, işlerini kolaylaştırmak ve yol göstermektir. Yapılacak olan bu etkinliklerde kamu kurum ve kuruluşları ile STK’lar arasındaki koordinasyon ve eşgüdümün sağlanması için koordinatör kurum olarak görevlendirilen Başkanlığımız ilk iş olarak ilgili Kurumlardan bir komite oluşturdu. Bu komite 50. Yıl etkinlikleri ile genel ilkeleri belirledi. Bu ilkeler şunlardı:
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11.
Genel ilke ve prensipler belirlendikten sonra Kurumlardan ve sivil toplum kuruluşlarından etkinlik önerileri toplandı. Bu öneriler sınıflandırıldı ve yapılabilecek olan etkinlikler belirlendi. Yapılmakta olan etkinlikleri üç kategoride değerlendirmek mümkün: Başkanlık olarak bizim faaliyetlerimiz, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının gerçekleştirmekte olduğu etkinlikler, sivil toplum örgütlerinin etkinlikleri. Bunların yanı sıra Alman tarafının gerçekleştireceği etkinlikler de var.
Yapılacak olan etkinliklerin bir bütünlük arz etmesi ve kurumsal bir çerçeve içerisine oturtulması amacıyla Başkanlığımız tarafından etkinliklerin ortak bir logosu olması için Almanya’da göçün 50. yılı logo yarışması düzenlendi. Almanya’da yaşayan herkesin katılımına açık olan bu yarışmaya 150’ye yakın eser başvurdu. Yarışma seçici kurulunun yaptığı değerlendirme sonucunda "migra2" rumuzlu eseriyle sahibi Mustafa Çelikkaya birinci, "MEK123" rumuzlu eseriyle Emre Kerman ikinci, "ennur" rumuzlu eseriyle Kazım Tunay üçüncü olmuştur. Yarışma sonucunda birinciliği kazanan eser göçün 50. Yılı logosu olarak belirlendi ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum örgütlerine dağıtıldı. Tüm kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum örgütleri 50. Yıl vesilesiyle gerçekleştirecekleri etkinliklerde bu logoyu kullanacaklar. 50. yıl logosunun kamuoyuna tanıtımı 16 Mart 2011 tarihinde Ankara Tren Garı’nda gerçekleştirilen ekinlikte yapıldı. Başkanlığımız, Almanya’nın Ankara Büyükelçiliği, TCDD ve Basın Yayın Enformasyon Genel Müdürlüğü’nün işbirliği ile yapılan bu etkinlikte 50. Yıl fotoğraf sergisinin açılışı yapıldı ve göçün anısına temsili tren seyahati gerçekleştirildi. Tören sırasında Devlet Bakanımız Faruk Çelik tarafından logo yarışması birincisine ödülü takdim edildi ve 50. Yıl logosu kamuoyuna tanıtıldı.
Yapacak olduğumuz en önemli faaliyetlerden birisi ilki 2009 Ankara’da yapılmış olan göç sempozyumun ikincisinin Almanya’da gerçekleştirilmesidir. İki ülke arasında imzalanan işgücü anlaşmasının 50. yıldönümüne denk gelen 31 Ekim 2011 tarihinin hemen sonrası 1-2 Kasım tarihlerinde Berlin’de gerçekleştirilecek sempozyuma her iki ülkeden çok önemli akademisyenler katılacak ve göç her yönü ile masaya yatırılacaktır. Ayrıca, 1 Kasım akşamı Başbakanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın da katılımı ile Berlin’de 50. Yıl gala gecesi düzenlenecektir. Bunlardan başka:Başkanlığımız tarafından Almanya’ya göçün tarihini canlı tanıklarıyla oluşturmak için Mayıs ayında "Anılardaki 50 Yıl" Envanter Toplama çalışması başlatılmıştır. Almanya’ya göçün 50. yılında bu ülkede başarı kazanmış ve her iki toplum tarafından tanınmış 50 başarılı vatandaşımızla ilgili bir kitap hazırlığı içerisindeyiz. Almanya’ya göç etmiş, ancak daha sonra ülkemize geri dönmüş önemli sayıda vatandaşımız da bulunmaktadır. Bu vatandaşlarımızla ile ilgili de bir proje planlanmaktadır. Federal Alman Meclisi’nde Ekim ayı sonunda Türkler hakkında olumlu karikatürler sergisi Mehmet Kılıç önderliğinde gerçekleştirilecektir. Almanya’da futbol oynayan Türk asıllı veya Türk futbolcularla, Türkiye’de futbol oynayan Almanya’da yetişmiş futbolcuların oynayacağı bir müsabakanın yapılması için çalışmalar planlanmaktadır. Bu müsabaka öncesinde Göç ile ilgili mesajlar verilecek ve canlı müzik programı düzenlenecektir. Her yıl oluşan, meydana gelen sorunların görüşülüp ortadan kaldırılması ve ortaklaşa etkinlikler yapılarak Türk-Alman dostluğunu perçinleştirmek amacıyla 30 Ekim tarihine denk gelen haftanın Türk-Alman dostluk haftası olarak kutlanmasının uygun olacağı düşünülmüştür. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı gibi milletimiz için ulusal bir bayramın aynı tarihlerde kutlanmasının bu haftayı daha da anlamlı hale getireceği Alman tarafına iletilmiş ve olumlu cevap alınmıştır.
Bu haftada Türkiye ile Almanya’daki kardeş şehirlerin ortak faaliyetler yaparak haftanın zenginleştirilmesinde rol alacağı ifade edilmiştir. Almanya ve Türkiye’de nüfusun yoğun olduğu yerlerde bulunan prestijli alanlarda cadde veya meydanlara iki ülkeyi çağrıştıracak isimler verilmesi planlanmaktadır. Türkiye ve Almanya’da iki toplum için bir anlam ifade eden ve tanınan kişilerin resimleri ile "biz komşuyuz" veya "biz birlikte inşa ettik" sloganlarının yer alacağı afişlerle Türk- Alman dostluğuna kamuoyunun dikkatinin çekilmesi planlanmaktadır.
Tabi burada diğer kamu kurumlarının ve özellikle de sivil toplum örgütlerinin gerçekleştireceği etkinlikler de çok önemli. Biz kendi yapacağımız etkinliklerin yanı sıra özellikle onların yapacağı etkinliklere destek sağlamanın daha önemli olduğunu düşünüyoruz. Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının gerçekleştirmekte olduğu etkinliklere bakacak olursak TRT’nin bu konuda ciddi çalışmalarının olduğunu söyleyebiliriz. TRT, Ekim ayının sonlarında Türkiye’den Almanya’ya bir göç treni organizasyonunun hazırlığı içerisinde. Sirkeci’den kalkıp Münih’e ulaşacak olan tren yolculuğunun son kısmına iki ülke Başbakanının da katılması bekleniyor. Ayrıca TRT daha önce Avrupalı adıyla hazırladığı programı Almanyalı versiyonuyla 5 bölüm halinde devam ettiriyor. TRT bunların yanı sıra 50. Yıl anısına 5 tane belgesel film çekiminin hazırlıklarını da devam ettiriyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı da 50. yıl etkinlikleri kapsamında birçok projeye destek veriyor. Bakanlığın destek verdiği proje sayısı 20’ye yaklaşmış bulunuyor. Bu kurumların yanı sıra Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Diyanet İşleri Başkanlığı’nın da göçün 50. yılına yönelik etkinlik çalışmaları var. Bilindiği üzere ülkemizde birçok belediyenin kardeş şehri var. Biz Almanya’da kardeş şehri bulunan belediyelerimizle ilgili bir çalışma yaptık. Bu belediyelerimizle temasa geçerek onların varsa 50. Yıl etkinlikleri konusunda bilgi istedik. Yoksa da 50. yıl vesilesiyle etkinlik yapmaları için teşvik ettik. Belediyelerimizden gelen cevaplar doğrultusunda etkinlik yapmayı düşünen belediyelerimize destek olmaya çalışıyoruz. Bu belediyeler içerisinde Beykoz, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Uşak ve Antalya Büyükşehir Belediyeleri’nin kayda değer etkinlikleri oldu. Almanya’da bulunan konsolosluklarımız aracılığı ile bize gelen etkinlik projeleri de var. Bunlara da destek olmaya çalışıyoruz. Haziran ayında Almanya’nın Hamburg şehrinde düzenlenen ve bu yıl konuk olarak Türkiye’nin yer aldığı Altonale Festivali’nde Türkiye tarafından gerçekleştirilecek olan etkinlikler için Başkanlığımız tarafından destek ve katılım sağlandı. Köln Başkonsolosluğu tarafından desteklenen Türk Kültür, Sanat ve Eğitim Merkezi (TÜKSEM) Derneği’nin, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Ankara programlarına destek sağladık. Köln Türk Alman Müzik, Eğitim ve Kültür Derneği ve Anadolu Üniversitesi işbirliği ile 19-26 Haziran 2011 tarihlerinde Türk ve Alman müziğini bir arada öğrenme, icra etme ve birlikte konserler vermeye yönelik çalışmalar yapan iki kurumun Kommunity üst başlıklı projelerine Başkanlık olarak destek verdik. Başkanlık olarak desteklediğimiz diğer etkinlikler: 50. yılda Türk-Alman dostluğuna katkı için bisikletle Almanya’dan Türkiye’ye gelen ve Cumhurbaşkanımız tarafından da kabul edilen İsmail Çevik’in bu sürüşü de Başkanlığımız tarafından desteklenmiştir. Bisiklet sürüşü Başkanlığımız tarafından kitaplaştırılacaktır. 30 Eylül-3 Ekim tarihlerinde Almanya’nın Essen şehrinde İslam Kültür Merkezleri Birliği tarafından düzenlenen olan göçün 50. Yılı ana temalı Multifestival adlı etkinliğe Başkanlığımızca katılım sağlanmıştır. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi‘nin 12 Ekim tarihlinde düzenlediği "50. Yıl göç konferansına" katılım sağlanmıştır. Anadolu üniversitesi YUTAM, Türkiye’den Almanya’ya Türk işgücü göçünün 50. yıldönümünde Almanya’ya Türk dış göçü olgusunu farklı disiplinler açısından ele alan çıkaracağı özel yayında bir kurumumuzdan bir makale yer alacaktır. Anadolu üniversitesinin 8 Aralık tarihinde Almanya Köln’de gerçekleştirmeyi planladığı konferansa katılım planlanmaktadır. Ve konferans sonrası çıkarılacak kitapçığın basılmasına katkı sağlanması düşünülmektedir. Eskişehir Devlet Konservatuarı’nın Eylül ayında sergileyeceği göçün 50.yılının konu edildiği "Doyçland" adlı tiyatro oyununun prömiyerine katılım sağlanması planlanmaktadır. Berlin Büyükelçiliğimiz ve Almanya’daki Başkonsolosluklarımızca Almanya’daki yüksek mezuniyet notuyla mezun olan Türk veya Türk kökenli lise öğrencilerini ödüllendirme programına Başkanlığımızca destek sağlanacaktır. Bu doğrultuda en yüksek ortalamaya sahip 28 öğrenciye bilgisayar hediye edilecektir. Söz konusu ödüller ‘‘Göçün 50. Yılı’’ etkinlikleri kapsamında Berlin’de düzenlenecek olan Göç Sempozyumu çerçevesinde Başbakanımızın da katılacağı 50. Yıl Resepsiyonunda verilecektir. Almanya’nın Dusseldorf şehrinde Kuzey Ren Vestfalya eyaletinde öğrenim gören başarılı öğrencilerin ödüllendirileceği bir gece düzenlenecektir. Göçün 50. Yılına vurgu yapılacak organizasyon desteklenecektir. Yukarıda saydığımız etkinliklerin birçoğu şimdiye kadar gerçekleştirildi. Bazıları da önümüzdeki günlerde gerçekleştirilecek. Belki burada yer vermediğimiz farklı etkinlikler de yapılacak. Ama tüm bu etkinlikler yapılırken şunu iyi düşünmemiz lazım ki Almanya’da yaşayan vatandaşlarımız bu ülkede yaşamaya devam edecekler. Göçün 50. yılını anarken önümüzdeki bir 50 yılda bu insanlarımızın geleceğinin nasıl şekilleneceği konusunda da kafa yormamız gerekiyor. Temennimiz odur ki yapılacak olan etkinlikler hedeflendiği şekilde vatandaşlarımızın Almanya’daki yaşamlarına olumlu yönde yansır. İki toplum ve iki ülke arasında sıcak ilişkilerin kurulmasına vesile olur.




















